- ද්ෙශපාලන ඉතිහාසය
- මධ්ය පාලනය අවුල් වීම
- දුර්වල පාලකයන් පත් වීම
- මහා පරාක්රමබාහුගෙ විද්ෙශ ප්රතිපත්තිය
- පෙළත්ෙ අතර ගැටුම(කාලිංග හා පාණ්ඩ්ය)
- වසංග රොග පැතිරීම
- ආර්ථික පරිහානිය
- කාලිංග මාග ආක්රමණය
මාඝ ආක්රමණයෙ ප්රතිපල
- රාජ්ය උරැමය ඇති රජ පවුල් විනාශ කිරිම.
- භික්ෂුන් වහන්ස්ෙලාට වදහිංසා පැමිණවීම.
- වෙහෙර විහාර පිරිවෙන් පාලු වීම
- වාරිමාර්ග කඩා බිද දැමීම නිසා වීනාශ වීම.
- කුඹුරැ හා වැව් වනාන්තර බවට පත් වීම.
- මැලෙරියා වසංගත පැතිරවීම
- භික්ෂුන් හා ප්රභු ඡනයා රැකවරණය පතා රැහුණු මලය මායා ප්රෙදෙේශවලට යාම.
- ආනුරාධපුර =අ=
- පාෙළාෙන්නරැව =පාෙ=
- දඹදෙණිය =ද=
- යාපහුව =යා=
- කුරුණෑගල =කු=
- ගම්පොළ =ග=
- කාෙට්ටෙ =කාෙ=
යාපන රාජධානිය
යාපන රාජධානිය පිළිබද මුලාශර
යාල්පාන වෛපමාලෙයි
ශ්ෙගරාස සෙකර මාලෙය
- ගම්පොළ රාඡධානි සමය්ෙ ආර් චක්රවර්ති නම් පාලකයා බලවත් වීම
- ශ්රී ලංකාෙවෙේ බටහිර වෙරළ තීරයේ වෙළදාෙමෙන් ලැබෙන අදායම් කෙරෙහි උන්න්දු වීම.
- මන්නාරම සිට පානදුර තෙක් වු තාෙටුපලවල් අයබදු එකතු කිරිම්ෙ අයිතිය
- ගම්පාෙළ රඡු හා නිශ්ශංක අලගක්කාෙනාරද බටහිර වෙළාදම කෙරහි ආවධානය යාෙමු වීය.
- අලගක්කා්ෙනාර ආරක්ෂාව පතා කා්ෙට්ට්ෙ බලකාෙටුව පිහිටුවීම.
- ආර්යචක්රවර්තිග්ෙ අයකැමියන් මරා තාෙ ගටුපල අලගක්කා්ෙනාර යටත් කර ගැනීම
- ආර්යචක්රවර්ති 1347 ගම්පොළ ආක්රමණය කිරිම
යාපන රඡාධානිය්ෙ පාලකයා්ෙ
ආර්ය චක්රවර්ති පරපුරේ පාලකයා්ෙ 12
- විඡය කුලංකෙෛ
- කුලශෙඛර ආර්යයන්
- වික්කිරම ශිංගෙෛ ආරියන්
- වරා්ෙදය
- මාරතාණ්ඩ
- කුණ්පුෂණ
- විරාෙේදය
- ඡයවීර
- කුණවීර
- කණක ශුරිය
- පරරාඡ ස්ෙකරම්
- සංකිලි
- 15 වන සියවස වන විට ඉන්දියාවේ විඡය නගර් අධිරාජය්ය යාපනයට යටත්ව තිබීම.
- II හරිතර රඡු ලංකාව ඇතුළු රාඡයන් අක්රමණය කිරිම.
- VI පරාක්රමබාහු රඡු සපුමල් කුමරැ යවා යාපනය අත්පත් කර ගැනීම
- 1627 දී යාපනය පෘතුගීසින්ට යටත් වීම.
සාහිත්ය කෘති
දඹදෙනිය
- කව් සිළුමිණ = II පරාක්රමබාහු
- පූඡාවලිය =මයුර පාද පිරිවෙනෙොදි පති බුද්ධ පුත්ර හිමි.
- සද්ධර්මරත්නාවලිය=ධර්මෙසෙේන හිමි.
ගම්පොළ
- මයුර සන්ද්ෙශය(මුල්ම සන්ද්ෙශය)= අවිනිශ්චිත
- තිසර සන්ද්ෙශය =අවිනිශ්චිත
- අත්තනගලු වන්ශය
- සද්ධර්මාලංකාරය =II ධර්ම කීර්ති
කා්ෙට්ට්ෙ
- පරවි සන්ද්ෙශය = තාෙටගමුෙවෙේ ශ්රී රාහුල හිමි
- සැළලිහිණි සන්ද්ෙශය = තාෙටගමුෙවෙේ ශ්රී රාහුල හිමි
- කා්ෙකිල සන්ද්ෙශය = ඉරැගල්තිලක පිරිවෙන්පති
- බුදු ගුණ අලංකාරය = විදාගම මෙෛත්රි හිමි
- හංස සන්ද්ෙශය = විදාගම මෙෛත්රි හිමි
- ගුත්තිලය = වෑත්තෑව්ෙ හිමි.
- ලා්ෙවැඩ සගරාව = විදාගම මෙෛත්රි හිමි
- කාව්යශේඛරය = තාෙටගමුෙවෙේ ශ්රී රාහුල හිමි
- පැරකුම්බා සිරිත = අවිනිශ්චිත
- ගිරා සන්ද්ෙශය = අවිනිශ්චිත
- එළු සිලා්ෙ ශතකය =අවිනිශ්චිත
කුරුණෑගල
- දළදා සිරිත =II පරාක්රමබාහු
- සිංහල බාෙධි වංශය=II පරාක්රමබාහු
- අනාගත වංශය =II පරාක්රමබාහු
- ඡාතක කතා පොත
- නිකාය සංග්රහය
ආර්ථික රටාව
- අහස් දියෙන් වගා කීරිම
- වැව් හා වාරි මාර්ග ඉදි නාෙකිරිම
- ද්ෙශිය විද්ශිය වෙළදාම.
- ඡලාශ්රිත ශිෂ්ටාචාරයෙ ආර්ථික රටාවට වඩා නිරිත දිග සමෙයෙේ ආර්ථික රටාව වෙනස් වේ.
- විද්ශිය වෙළද එකාධිකරය රඡු සතු වීම
- ඉන්දියාව,චිනය,ඊඡිප්තුව,අරාබිය,පර්සියානු වරායන් වැදගත්ෙවෙේ.
විශ්ෙෂ ලක්ෂණ-වෙළෙදාම
- වරායන් වැදගත් වීම.
- ආනයන බාණ්ඩ සදහා බදු අය කිරිම,
- දෙවන පරාක්රමබාහු රඡ සමයේ කාඩ් භාවිතය.
- අරාබි,ශ්රී ලංකා ,චින වෙළද සම්බන්ධතා පැවැත්වීම.
- මුතු මැණික් අපනයනයෙන් රඡය ආදායම් ලැබීම.
- ඉබන් බතූතාග්ෙ වාර්තාවලට අනුව කුරුණෑගල හා ගම්පාෙළෙ යුගෙයෙේ විද්ශිය වෙළදාම දියුණුව පැවතීම.
ඡන ඡීවිතය
- කුල 13 ක්රමය ප්රධාන කාෙටස් 4 කට බෙදිම රඡ,බමුණු,වෙළද,ගාෙවී
- ආරම්භයේ රැකියා අනුව කුල ක්රමය බෙදිම
- අවාහ විවාහ කටයුතුවලදි කුල භ්ෙදය සැලකීම.
- නැණා මස්සිනා වීවාහ බහුල වීම.
- පවුල ප්රධාන සමාඡ ඒකකය වීම
- පිතෘ මුලික සමාඡයක් වීම
- ගාෙවිතැන් වෙෛද්ය වෘත්තීය එක් කුලයකට පමණක් සීමාවීම.
කා්ෙට්ට්ෙ යුගයේ පඩිවරැන්
- තාෙටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමි
- වෑත්තෑව්ෙ හිමි
- කෑරගල වනරතන හිමි
- විදාගම මෛත්රි හිමි
- ඉරැගල්තිලක හිමි
- සිද්ධාර්ත විමලකීර්ති හිමි
